Σκάνδαλο εκατομμυρίων για το τερματικό LNG στο Βασιλικό ξεσκεπάζει η Ελεγκτική Υπηρεσία

Με μια πολυσέλιδη ειδική έκθεση που δημοσιοποίησε πριν από λίγο, η Ελεγκτική Υπηρεσία, αποκαλύπτει σε όλες τους τις διαστάσεις τις σκανδαλώδεις διαδικασίες με τις οποίες το Υπουργείο Ενέργειας, η ΔΕΦΑ και η ΕΤΥΦΑ προώθησαν το 2018-19 την προκήρυξη, αξιολόγηση και κατακύρωση σε κοινοπραξία κινεζικών (εταιρεία CPP), ελληνικών και νορβηγικών συμφερόντων την κατασκευή του τερματικού παραλαβής και επαναεριοποίησης υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στο Βασιλικό, συνολικού κόστους σχεδόν 500 εκατ. ευρώ.

Σκανδαλώδης αναδεικνύεται μέσα από την έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας και η παρακολούθηση του έργου από την ΕΤΥΦΑ, τη ΔΕΦΑ και το Υπουργείο Ενέργειας, με συνέπεια να προκληθούν μεγάλη καθυστέρηση στην παράδοση του έργου, η οποία καθυστέρηση εξακολουθεί να παρατηρείται, και αυξημένο κόστος για τη Δημοκρατία.

Η Ελεγκτική Υπηρεσία εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις για τη δυνατότητα της κοινοπραξίας να παραδώσει εντός των νέων χρονοδιαγραμμάτων, χωρίς λειτουργικά προβλήματα, το πλοίο FSRU Προμηθέας και τις υποδομές στο Βασιλικό. Πέραν των επιχειρησιακών ευθυνών που είναι εξόφθαλμες και στοιχειοθετημένες μέσα από την έκθεση για την τότε διοίκηση της ΔΕΦΑ και της ΕΤΥΦΑ, προκύπτουν και πολύ σοβαρές πολιτικές ευθύνες για τη διαχείριση του εθνικής σημασίας έργου από τη διακυβέρνηση Αναστασιάδη και την τότε διοίκηση του Υπουργείου Ενέργειας, οι οποίες παρά τις επανειλημμένες γραπτές προειδοποιήσεις του Γενικού Ελεγκτή για σοβαρές παρανομίες και κινδύνους για τα συμφέροντα της Δημοκρατίας, επέμειναν σε κατακύρωση του έργου στην κοινοπραξία, επικαλούμενες το επείγον του έργου.

Αγνόησαν τις προειδοποιήσεις της Ελεγκτικής Υπηρεσίας

«Με βάση τα επιμέρους ευρήματα του ελέγχου», αναφέρει στα συμπεράσματα της έρευνας ο Γενικός Ελεγκτής, «καταλήγουμε στα πιο κάτω γενικά συμπεράσματα:

α. Σε ένα διαγωνισμό κολοσσιαίου μεγέθους δεν διασφαλίστηκε ικανοποιητική ευρύτητα συμμετοχής, ενώ διαπιστώθηκε και μη ανάπτυξη επαρκούς ανταγωνισμού, αφού στο στάδιο της αξιολόγησης προχώρησε ένας και μόνο προσφοροδότης.

β. Εντοπίστηκαν πολύ σοβαρές παραβιάσεις της περί δημοσίων συμβάσεων νομοθεσίας κατά το στάδιο της αξιολόγησης των προσφορών, οι οποίες είτε είχαν γίνει από τον προσφοροδότη και η ΕΤΥΦΑ τις αποδέχθηκε, είτε είχαν γίνει από την ίδια την ΕΤΥΦΑ. Παρά τις υποδείξεις τις Υπηρεσίας μας ότι αυτές θα έπρεπε αναπόφευκτα να οδηγήσουν σε αποκλεισμό της Κοινοπραξίας που ήταν και ο μοναδικός «έγκυρος» προσφοροδότης, η ΕΤΥΦΑ αποφάσισε να προχωρήσει σε ανάθεση της σύμβασης EPCOMA στην «επιτυχούσα» Κοινοπραξία, εξαιρουμένου ενός εκ των βασικών συνιστώντων μελών της, επικαλούμενη την κατεπείγουσα φύση του Έργου.

γ. Με την υπογραφή της σύμβασης ξεκίνησαν και οι καθυστερήσεις στο Έργο. Ως αιτιολογία για την καθυστέρηση, η οποία εξυπηρετούσε και τον Εργολάβο, προτάθηκε η καθυστέρηση από την ΕΤΥΦΑ στην προκήρυξη και κατακύρωση του διαγωνισμού για τον OΕ, διαδικασία η οποία ολοκληρώθηκε με την υπογραφή της σχετικής σύμβασης στις 31.8.2020. Η καθυστέρηση αυτή χρησιμοποιήθηκε ως αιτιολογία για την έκδοση της εντολής έναρξης των κατασκευαστικών εργασιών της σύμβασης EPCOMA προς τον Εργολάβο με τουλάχιστον 6,5 μήνες καθυστέρηση».

Τους δώσαμε και επιπρόσθετα λεφτά

«δ. Παρά τις σοβαρές καθυστερήσεις εκ μέρους του Εργολάβου στο Έργο, τις οποίες η Υπηρεσία μας συνεχώς υποδείκνυε σε επιστολές της προς την ΕΤΥΦΑ αλλά και στις συνεδρίες της ΣΕΔΕ όπου συμμετέχει με το καθεστώς του παρατηρητή, η ΕΤΥΦΑ πρόσφερε κάλυψη στον Εργολάβο με διαβεβαιώσεις ότι αυτός λάμβανε τα απαιτούμενα μέτρα για απορρόφηση των καθυστερήσεων και δεσμευόταν για την έγκαιρη συμπλήρωση του Έργου.

Αποκορύφωμα της ευνοϊκής μεταχείρισης του Εργολάβου και γενικότερα της τραγικής διαχείρισης του Έργου εκ μέρους της ΕΤΥΦΑ ήταν η εισήγησή της προς την ΚΕΑΑ για έγκριση του αιτήματος του Εργολάβου για καταβολή επιπρόσθετου ποσού ύψους €25εκ. λόγω αύξησης της αξίας του χάλυβα, με μοναδικό αιτιολογικό ότι σε αντίθετη περίπτωση, ο Εργολάβος θα εγκατέλειπε το Έργο και θα επερχόταν χάος. Η Υπηρεσία μας διαφώνησε έντονα με την καταβολή του εν λόγω ποσού, καθώς η σύμβαση δεν προνοούσε καταβολή αποζημίωσης στον Εργολάβο λόγω αύξησης στις τιμές των υλικών. Η ΚΕΑΑ, με πλειοψηφία, ενέκρινε το εν λόγω αίτημα.

ε. Η ΕΤΥΦΑ, κατόπιν έγκρισης του ΥΣ, προχώρησε σε υπογραφή Διμερούς Συμφωνίας με τον οικονομικό φορέα που ηγείται της Αναδόχου Κοινοπραξίας / Εργολάβου και όχι με την ίδια, με την Υπηρεσία μας και πάλι να εκφράζει την έντονη διαφωνία της καθώς η εν λόγω συμφωνία τροποποιούσε ουσιωδώς τη σύμβαση EPCOMΑ, παρά το γεγονός ότι η ίδια η ΕΤΥΦΑ με τους Νομικούς της Συμβούλους διαβεβαίωναν για το αντίθετο. Στη συμφωνία αυτή γινόταν ουσιαστικά αποδεκτή επιπρόσθετη αδικαιολόγητη καθυστέρηση 10 και πλέον μηνών στην υλοποίηση του Έργου (από Σεπτέμβριο του 2022 σε Ιούλιο του 2023), με ταυτόχρονη έμμεση απεμπόληση του δικαιώματος της ΕΤΥΦΑ για επιβολή στον Εργολάβο αποζημιώσεων λόγω αδικαιολόγητων καθυστερήσεων».

Νέο χρονοδιάγραμμα εργασιών

«στ. Οι καθυστερήσεις συνεχίστηκαν με τον Εργολάβο να υποβάλλει τον Ιανουάριο του 2023 αναθεωρημένο χρονοδιάγραμμα εργασιών, μεταθέτοντας την ολοκλήρωση του Έργου από τον Ιούλιο του 2023 στον Οκτώβριο του 2023, και με νέο αναθεωρημένο χρονοδιάγραμμα εργασιών το οποίο υπέβαλε τον Ιούλιο του 2023, να υποδεικνύει ολοκλήρωση του Έργου τον Ιούλιο του επόμενου έτους. Δηλαδή, το Έργο του οποίου η μελέτη και κατασκευή θα ολοκληρωνόταν εντός 24 μηνών, θα παραδιδόταν, και αυτό υπό αμφισβήτηση, 22 μήνες μετά τη συμβατική ημερομηνία ολοκλήρωσής του.

ζ. Οι ανησυχίες της Υπηρεσίας μας για απεμπόληση του δικαιώματος της ΕΤΥΦΑ για επιβολή στον Εργολάβο αποζημιώσεων για τις αδικαιολόγητες καθυστερήσεις, λόγω της Διμερούς Συμφωνίας, δυστυχώς επιβεβαιώθηκαν, αφού οι ίδιοι οι Νομικοί Σύμβουλοι της ΕΤΥΦΑ, οι οποίοι αρχικά διαβεβαίωναν για το αντίθετο, εξέφραζαν πλέον με γνωματεύσεις τους την αμφιβολία τους κατά πόσο η ΕΤΥΦΑ ήταν νομικά κατοχυρωμένη να προχωρήσει σε επιβολή αποζημιώσεων προς τον Εργολάβο λόγω των αδικαιολόγητων καθυστερήσεων στην ολοκλήρωση του Έργου. Μέχρι την έκδοση της παρούσας Έκθεσης, ουδεμία σχετική ενέργεια είχε ληφθεί από την ΕΤΥΦΑ για διασφάλιση του δημόσιου συμφέροντος.

η. Από τον έλεγχο που διενήργησε η Υπηρεσία μας προέκυψαν και άλλα σοβαρά ευρήματα τα οποία ενδεχομένως να ενέχουν πειθαρχικές/ποινικές ευθύνες, μεταξύ των οποίων, παρατυπίες εκ μέρους του ΔΣ της ΕΤΥΦΑ στις διαδικασίες έγκρισης των εντύπων εκτελεσθείσας εργασίας και των αντίστοιχων τιμολογίων/πιστοποιητικών πληρωμής, καθώς και παρατυπίες εκ μέρους του ΓΔ της ΕΤΥΦΑ στις διαδικασίες έγκρισης των υπεργολάβων του Έργου».

Προβλήματα ποιότητας και σωρεία αστοχιών

«θ. Έντονες ανησυχίες στην Υπηρεσία μας έχουν προκαλέσει κυρίως τα προβλήματα ποιότητας στα δύο σημαντικότερα μέρη του Έργου, και συγκεκριμένα, η σωρεία αστοχιών και ελαττωμάτων που παρουσιάστηκαν στο πλοίο κατά τις θαλάσσιες δοκιμές στο ναυπηγείο στην Κίνα, θέτοντας ζητήματα λειτουργικότητας και ασφάλειάς του, καθώς και η αστοχία/ ξεφλούδισμα της εποξικής κάλυψης των πασσάλων της προβλήτας στην οποία θα προσδεθεί μόνιμα το πλοίο και θα τοποθετηθεί ο εξοπλισμός παραλαβής και ο αγωγός μεταφοράς του φυσικού αερίου προς τη ξηρά.

ι. Τόσο η ΔΕΦΑ/ΕΤΥΦΑ, όσο και το ΥΕΕΒ, ουκ ολίγες φορές προέβαλαν ως επιτακτική και άμεση την ανάγκη υλοποίησης του Έργου, προκειμένου να ληφθούν αποφάσεις οι οποίες κάθε άλλο παρά διασφάλιζαν το δημόσιο συμφέρον. Απότοκο των επανειλημμένων, ευνοϊκών προς τον Εργολάβο, λανθασμένων αποφάσεων και ενεργειών τους, είναι να εξακολουθεί να τελεί εν αμφιβόλω, αφενός, εάν το πλοίο θα καταφθάσει στην Κύπρο, και, εάν αυτό καταστεί εφικτό, εάν δεν θα παρουσιάζει οποιαδήποτε προβλήματα λειτουργικότητας και ασφάλειας και, αφετέρου, εάν το Έργο στο σύνολό του θα παραδοθεί στην αναθεωρημένη ημερομηνία που έχει δηλώσει ο Εργολάβος. Και τούτο, πάντοτε υπό την επιφύλαξη ότι ο Εργολάβος δεν θα επανέλθει με νέες ατεκμηρίωτες απαιτήσεις, τις οποίες οι εμπλεκόμενοι φορείς θα φροντίσουν για ακόμη μια φορά να ικανοποιήσουν υπό την απειλή της εγκατάλειψης του Έργου.

Όλα τα ευρήματα τα οποία καταγράφονται στην παρούσα Έκθεση, επιβεβαιώνουν δυστυχώς με τον χειρότερο τρόπο, τις ανησυχίες και επιφυλάξεις της Υπηρεσίας μας, τις οποίες από την πρώτη στιγμή εκφράσαμε προς όλους τους αρμόδιους φορείς, για ένα Έργο τόσο μεγάλου βεληνεκούς και εθνικής σημασίας, του οποίου οι δαπάνες, άμεσες και μη, ξεπερνούν το ποσό των €542εκ. πλέον ΦΠΑ».

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *