Η στεγαστική κρίση στην Κύπρο δεν είναι πλέον θεωρητική. Είναι καθημερινότητα. Σε πολλές περιοχές του νησιού, το μηνιαίο ενοίκιο μιας απλής κατοικίας είναι πλέον υψηλότερο από τη δόση ενός στεγαστικού δανείου για το ίδιο ακίνητο. Κι όμως, χιλιάδες πολίτες παραμένουν εγκλωβισμένοι στην ενοικίαση, πληρώνοντας περισσότερα χωρίς καμία προοπτική ιδιοκτησίας.
………Στη Λεμεσό, στη Λευκωσία αλλά και σε τουριστικές περιοχές, τα ενοίκια έχουν εκτοξευθεί. Ένα διαμέρισμα δύο υπνοδωματίων κοστίζει 1.000 ή και 1.300 ευρώ τον μήνα, την ώρα που η δόση ενός στεγαστικού για ακίνητο αντίστοιχης αξίας μπορεί να είναι χαμηλότερη. Το παράδοξο είναι εξόφθαλμο: ο ενοικιαστής πληρώνει περισσότερα από τον ιδιοκτήτη.
……….Το πρόβλημα δεν είναι ότι η ιδιοκτησία είναι φθηνή. Είναι ότι τα ενοίκια έχουν καταστεί ανεξέλεγκτα. Η αγορά λειτουργεί χωρίς ουσιαστική ρύθμιση, ενώ η προσφορά κατοικιών μειώνεται λόγω επενδυτικών έργων, βραχυχρόνιων μισθώσεων και ξένης ζήτησης. Το αποτέλεσμα είναι μια αγορά που εξυπηρετεί λίγους και πιέζει ασφυκτικά τους πολλούς.
………Οι νέοι, τα ζευγάρια και οι οικογένειες καλούνται να πληρώνουν υπέρογκα ποσά απλώς για να στεγαστούν, χωρίς δυνατότητα αποταμίευσης για προκαταβολή. Οι τράπεζες ζητούν κεφάλαια που δεν μπορούν να συγκεντρωθούν, ακριβώς επειδή τα ενοίκια απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος. Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: πληρώνεις περισσότερο από μια δόση, αλλά δεν μπορείς να πάρεις δάνειο.
……..Η απουσία ουσιαστικής στεγαστικής πολιτικής είναι πλέον κραυγαλέα. Χωρίς έλεγχο ενοικίων, χωρίς επαρκή κοινωνική στέγη και χωρίς πραγματικά κίνητρα για προσιτή κατοικία, η αγορά αφήνεται να αυτορυθμιστεί – εις βάρος της κοινωνικής συνοχής.
……..Όταν το ενοίκιο κοστίζει περισσότερο από τη δόση, το πρόβλημα δεν είναι οικονομικό. Είναι πολιτικό. Και όσο αυτό αγνοείται, η κατοικία παύει να είναι δικαίωμα και μετατρέπεται σε προνόμιο.
Μιχάλης Αντωνίου
