Ζούμε στην πιο προηγμένη τεχνολογικά εποχή στην ιστορία της ανθρωπότητας. Η Τεχνητή Νοημοσύνη γράφει κείμενα, δημιουργεί εικόνες, προβλέπει ασθένειες και λύνει προβλήματα που πριν λίγα χρόνια έμοιαζαν επιστημονική φαντασία. Τα κινητά μας είναι ισχυρότερα από τους υπολογιστές που έστειλαν τον άνθρωπο στη Σελήνη. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα μπορούμε να επικοινωνήσουμε με οποιονδήποτε, οπουδήποτε στον κόσμο.
Κι όμως…
Ποτέ άλλοτε δεν υπήρχε τόση ανασφάλεια. Τόσο άγχος. Τόσος φόβος για το αύριο.
Είναι ίσως η μεγαλύτερη αντίφαση της εποχής μας.
Όσο η τεχνολογία υπόσχεται να μας κάνει πιο δυνατούς, τόσο ο άνθρωπος μοιάζει να γίνεται πιο ευάλωτος. Έχουμε περισσότερες πληροφορίες από κάθε άλλη γενιά, αλλά δυσκολευόμαστε περισσότερο να ξεχωρίσουμε την αλήθεια. Έχουμε χιλιάδες «φίλους» στις οθόνες, αλλά ολοένα περισσότεροι νιώθουν μόνοι. Έχουμε εφαρμογές που μας εξοικονομούν χρόνο, όμως όλοι παραπονιόμαστε ότι δεν μας φτάνει ποτέ.
Η πρόοδος έτρεξε με ιλιγγιώδη ταχύτητα. Η ανθρώπινη ψυχή, όμως, δεν εξελίσσεται με αναβαθμίσεις λογισμικού.
Κουβαλά τους ίδιους φόβους που κουβαλούσε πριν από εκατοντάδες χρόνια: την ανάγκη για αποδοχή, την αγωνία για την επιβίωση, την ανασφάλεια απέναντι στην απόρριψη, την απώλεια και το άγνωστο.
Ίσως τελικά να ζητήσαμε από την τεχνολογία να λύσει προβλήματα που δεν ήταν ποτέ τεχνολογικά.
Κανένας αλγόριθμος δεν μπορεί να αντικαταστήσει την εμπιστοσύνη. Καμία οθόνη δεν μπορεί να αγκαλιάσει έναν άνθρωπο. Καμία εφαρμογή δεν θεραπεύει τη μοναξιά. Καμία τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να δώσει νόημα σε μια ζωή που έχει χάσει την επαφή με τον πραγματικό κόσμο.
Και όσο κυνηγάμε το επόμενο τεχνολογικό θαύμα, ίσως ξεχνάμε το πιο δύσκολο επίτευγμα: να μάθουμε να ζούμε καλύτερα μεταξύ μας.
Δεν είναι η τεχνολογία ο εχθρός. Ούτε η πρόοδος είναι πρόβλημα. Το ερώτημα είναι διαφορετικό.
Εξελίσσονται οι μηχανές πιο γρήγορα από όσο εξελίσσεται ο άνθρωπος;
Γιατί αν η απάντηση είναι «ναι», τότε ίσως το μεγαλύτερο στοίχημα του 21ου αιώνα δεν είναι να δημιουργήσουμε πιο έξυπνες μηχανές.
Είναι να μη χάσουμε τον άνθρωπο.
Ίσως η πραγματική πρόοδος να μη μετριέται σε ταχύτερους επεξεργαστές, αλλά σε λιγότερο φόβο, περισσότερη εμπιστοσύνη, περισσότερη ανθρωπιά και ουσιαστικότερες σχέσεις.
Στο τέλος της ημέρας, δεν θα μας σώσει η τεχνολογία από τον ίδιο μας τον εαυτό. Αυτό παραμένει μια αποκλειστικά ανθρώπινη ευθύνη.
