Πόσο εύκολο είναι να πειστεί ένας πολίτης ότι μια ακριβή θεραπεία είναι επιστημονικά εγκεκριμένη, μόνο και μόνο επειδή βλέπει στην ιστοσελίδα τη φωτογραφία ενός γνωστού γιατρού; Η πρόσφατη υπόθεση στην Κύπρο δείχνει ότι το πρόβλημα είναι πολύ μεγαλύτερο.
«Αναζωογόνηση». «Anti-ageing». «Longevity». «Detox». «Ενίσχυση του οργανισμού». «Αναγεννητικές θεραπείες».
Λέξεις που ακούγονται ολοένα και περισσότερο στον χώρο της ιδιωτικής υγείας και της ευεξίας. Λέξεις που υπόσχονται στον άνθρωπο κάτι που όλοι, λίγο-πολύ, επιθυμούμε: να αισθανθούμε νεότεροι, πιο δυνατοί, πιο υγιείς.
Πίσω όμως από ορισμένες από αυτές τις διαφημίσεις φαίνεται να υπάρχει ένα σοβαρό ζήτημα: ποια είναι πραγματικά η επιστημονική τεκμηρίωση αυτών των υπηρεσιών και ποιος τις προσφέρει;
Και το ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι, σύμφωνα με πρόσφατες καταγγελίες, για την προώθησή τους χρησιμοποιούνται ακόμη και τα ονόματα και οι φωτογραφίες γνωστών γιατρών.
Μεταξύ των γιατρών των οποίων φέρεται να χρησιμοποιήθηκε το όνομα και η εικόνα βρίσκεται και ο Πρόεδρος του Παγκύπριου Ιατρικού Συλλόγου, Πέτρος Αγαθαγγέλου. Σύμφωνα με δημοσίευμα του «Φιλελεύθερου», εμφανιζόταν σε ιστοσελίδα που προωθούσε υπηρεσίες ευεξίας και ενδοφλέβιες θεραπείες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο ίδιος παρείχε ή ενέκρινε τις συγκεκριμένες υπηρεσίες. {“fallbackMarkdown”:”(Philenews)”,”reference”:{“matched_text”:””,”prefix”:null,”start_idx”:1846,”end_idx”:1865,”safe_urls”:[“https://www.philenews.com/kipros/kali-zoi/article/1772926/thimata-epitidion-peftoun-akoma-ke-gnosti-giatri-pouloun-evexia-ke-mi-egkekrimenes-therapies-me-ta-onomata-ke-tis-fotografies-tous/”,”https://www.philenews.com/kipros/kali-zoi/article/1772926/thimata-epitidion-peftoun-akoma-ke-gnosti-giatri-pouloun-evexia-ke-mi-egkekrimenes-therapies-me-ta-onomata-ke-tis-fotografies-tous/?utm_source=chatgpt.com”],”refs”:[],”alt”:”(Philenews)”,”prompt_text”:null,”type”:”grouped_webpages”,”style”:null,”items”:[{“title”:”Καταγγελία γιατρών για παράνομη χρήση των ονομάτων τους”,”url”:”https://www.philenews.com/kipros/kali-zoi/article/1772926/thimata-epitidion-peftoun-akoma-ke-gnosti-giatri-pouloun-evexia-ke-mi-egkekrimenes-therapies-me-ta-onomata-ke-tis-fotografies-tous/?utm_source=chatgpt.com”,”attribution”:”Philenews”,”pub_date”:1790046600,”snippet”:””,”attribution_segments”:null,”supporting_websites”:[],”refs”:[{“turn_index”:0,”ref_type”:”search”,”ref_index”:0}],”hue”:null,”attributions”:null}],”fallback_items”:null,”error”:null,”status”:”done”},”showLoginRequiredCard”:false}
Η δύναμη μιας φωτογραφίας
Η πρακτική είναι απλή και αποτελεσματική.
Μια ιστοσελίδα παρουσιάζει ένα «κέντρο υγείας», χρησιμοποιεί επιστημονικούς όρους, αναφέρεται σε βιταμίνες, ενδοφλέβιες θεραπείες ή άλλες παρεμβάσεις και, δίπλα, εμφανίζεται η φωτογραφία ενός αναγνωρίσιμου γιατρού.
Για τον μέσο πολίτη, η εικόνα αυτή μπορεί να δημιουργήσει αυτομάτως την εντύπωση επιστημονικής αξιοπιστίας.
Όμως η παρουσία ενός ονόματος ή μιας φωτογραφίας δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη συνεργασίας, έγκρισης ή επιστημονικής τεκμηρίωσης.
Αυτό ακριβώς κάνει την υπόθεση ακόμη πιο σοβαρή.
Δεν είναι όλα «θεραπεία»
Ο ίδιος ο ΠΙΣ έχει θέσει το ζήτημα της αυξανόμενης εμπορικής προώθησης υπηρεσιών υγείας μέσω διαδικτύου και κοινωνικών δικτύων.
Σύμφωνα με δηλώσεις του Προέδρου του ΠΙΣ, στην αγορά προβάλλεται ένα ευρύ φάσμα υπηρεσιών με όρους όπως «καινοτόμες», «αναγεννητικές», «anti-ageing», «longevity», «detox», «ολιστικές» και «εναλλακτικές». Παράλληλα, διαφημίζονται σκευάσματα, ενέσιμα προϊόντα και βιολογικές ουσίες που συνοδεύονται από θεραπευτικούς ή διαγνωστικούς ισχυρισμούς
Το κρίσιμο ερώτημα επομένως δεν είναι αν μια υπηρεσία ακούγεται σύγχρονη ή εντυπωσιακή.
Το ερώτημα είναι:
Έχει αποδειχθεί ότι λειτουργεί;
Και ακόμη:
Είναι εγκεκριμένη; Ποιος έχει δικαίωμα να την παρέχει; Υπάρχει πραγματική ιατρική ένδειξη; Ποιοι είναι οι κίνδυνοι;
Όταν η ελπίδα γίνεται προϊόν
Ο άνθρωπος που αναζητά μια τέτοια θεραπεία μπορεί να μην είναι απλώς ένας καταναλωτής.
Μπορεί να είναι ένας ασθενής που φοβάται τη γήρανση. Κάποιος που αισθάνεται κουρασμένος. Κάποιος που αντιμετωπίζει ένα χρόνιο πρόβλημα. Ή ένας άνθρωπος που απλώς θέλει να αισθανθεί καλύτερα.
Ακριβώς αυτή η ανάγκη μπορεί να καταστήσει τον πολίτη ευάλωτο σε υπερβολικές υποσχέσεις.
Και όταν η επιστημονική ορολογία συνδυάζεται με επαγγελματικές φωτογραφίες γιατρών, εντυπωσιακές ιστοσελίδες και υποσχέσεις για «αναγέννηση» ή «ενίσχυση» του οργανισμού, η διάκριση μεταξύ πραγματικής ιατρικής πράξης και εμπορικής προώθησης γίνεται ακόμη δυσκολότερη.
Ο ίδιος ο Πρόεδρος του ΠΙΣ στο στόχαστρο
Η ειρωνεία της υπόθεσης είναι εμφανής.
Ο άνθρωπος που βρίσκεται στην κορυφή του θεσμικού οργάνου των γιατρών της Κύπρου και μιλά δημόσια για την ανάγκη αντιμετώπισης μη τεκμηριωμένων πρακτικών φέρεται να είδε το δικό του όνομα και τη φωτογραφία του να χρησιμοποιούνται σε τέτοιο πλαίσιο. Το όνομα και η φωτογραφία του εμφανίζονταν σε ιστοσελίδα που προωθούσε υπηρεσίες ευεξίας και ενδοφλέβιες θεραπείες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο ίδιος προσέφερε ή ενέκρινε τις συγκεκριμένες υπηρεσίες.
Ο ΠΙΣ έχει ήδη δηλώσει ότι προτίθεται να ελέγξει γιατρούς που δραστηριοποιούνται σε σχετικά κέντρα, μετά τη χαρτογράφηση των δομών αυτών, ενώ έχει επισημανθεί και η ανάγκη αντιμετώπισης της παραπληροφόρησης και της απευθείας εμπορικής προώθησης προϊόντων και υπηρεσιών υγείας.
