Η φράση «τίγκα στα ναρκωτικά» ακούγεται όλο και πιο συχνά στις συζητήσεις των ίδιων των εφήβων στην Κύπρο. Για πολλούς ενήλικες μπορεί να μοιάζει με μια υπερβολή της νεανικής αργκό, όμως η πραγματικότητα που καταγράφεται στους δρόμους, στις σχολικές αυλές και στα κέντρα απεξάρτησης δείχνει ότι το πρόβλημα των ουσιών στη χώρα μας έχει πάρει ανησυχητικές διαστάσεις. Η χρήση δεν αφορά πλέον μια περιθωριακή μειονότητα, αλλά μια απειλή που αγγίζει τη διπλανή πόρτα.
Το Σοκ της Ηλικίας: Ξεκινούν από το Γυμνάσιο
Τα δεδομένα των τελευταίων ετών προκαλούν κρύο ιδρώτα σε γονείς και εκπαιδευτικούς, καθώς η ηλικία της «πρώτης δοκιμής» συνεχώς κατεβαίνει. Σύμφωνα με στοιχεία από θεραπευτικά προγράμματα και τις αρχές, καταγράφονται περιπτώσεις παιδιών ακόμη και 11 ή 12 ετών που έρχονται σε επαφή με εξαρτησιογόνες ουσίες. Δεκάδες ανήλικοι παραπέμπονται κάθε χρόνο σε εξειδικευμένες δομές, με τους ειδικούς να προειδοποιούν ότι οι επίσημοι αριθμοί είναι απλώς η κορυφή του παγόβουνου.
Από την Κάνναβη στη Μεθαμφεταμίνη και το «Vaping»
Η εικόνα των ναρκωτικών στην Κύπρο έχει αλλάξει ριζικά. Ενώ η κάνναβη παραμένει η πιο διαδεδομένη ουσία, οι νέες τάσεις είναι πολύ πιο επικίνδυνες:
- Η παγίδα του ηλεκτρονικού τσιγάρου: Το άτμισμα έχει γίνει η απόλυτη μόδα στα διαλείμματα των γυμνασίων και λυκείων. Πέρα από τον εθισμό στη νικοτίνη, ο μεγάλος κίνδυνος κρύβεται στις τροποποιημένες συσκευές, όπου νεαροί εισπνέουν υγρά που περιέχουν συνθετικά κανναβινοειδή χωρίς να γνωρίζουν τις καταστροφικές συνέπειες.
- Στρατολόγηση ανηλίκων ως «βαποράκια»: Κυκλώματα διακίνησης στοχεύουν σκόπιμα σε έφηβους, προμηθεύοντάς τους με άκρως εθιστικές ουσίες, όπως η κρυσταλλική μεθαμφεταμίνη (crystal meth). Πρόσφατες δικαστικές υποθέσεις στην Κύπρο, με βαριές ποινές σε εμπόρους που εκμεταλλεύονταν ανήλικους, αποδεικνύουν το μέγεθος του θράσους των κυκλωμάτων.
Συλλήψεις στις Σχολικές Αυλές
Οι ανησυχίες δεν είναι θεωρητικές. Περιστατικά όπως οι συλλήψεις μαθητών από την ΥΚΑΝ έξω από σχολεία (με έντονα παραδείγματα στην επαρχία Πάφου) την ώρα που είχαν στην κατοχή τους έτοιμες δόσεις για διανομή, επιβεβαιώνουν ότι οι ντίλερ έχουν στήσει δίκτυα εκεί ακριβώς που συχνάζουν τα παιδιά μας. Η αγοραπωλησία μάλιστα έχει απλοποιηθεί, αφού με μερικά κλικ σε κρυπτογραφημένες εφαρμογές στα social media, τα ναρκωτικά φτάνουν στο κινητό κάθε εφήβου.
Γιατί Παγιδεύονται τα Παιδιά;
Η εφηβεία είναι μια περίοδος έντονης αναζήτησης ταυτότητας και συναισθηματικής πίεσης. Οι έφηβοι στρέφονται στις ουσίες κυρίως για:
- Κοινωνική αποδοχή: Η ανάγκη να «ανήκουν» στην παρέα και να φαίνονται «cool».
- Διαφυγή από το άγχος: Η πίεση των εξετάσεων, οι οικογενειακές συγκρούσεις και η χαμηλή αυτοεκτίμηση οδηγούν στην αναζήτηση μιας γρήγορης «διεξόδου».
- Άγνοια κινδύνου: Η λανθασμένη εντύπωση ότι η δοκιμή ή η χρήση χαπιών και ατμίσματος δεν προκαλεί μόνιμη ζημιά.
Υπάρχει Ελπίδα: Πρόληψη και Στήριξη
Η καταστολή και οι συλλήψεις δεν αρκούν για να λύσουν το πρόβλημα. Χρειάζεται η πολιτεία να επενδύσει σε ουσιαστική ενημέρωση μέσα στα σχολεία και οι γονείς να σπάσουν το ταμπού της σιωπής, συζητώντας ανοιχτά με τα παιδιά τους.
Αν υποψιάζεστε ότι ένας έφηβος στο περιβάλλον σας χρειάζεται βοήθεια, μην διστάσετε. Υπάρχουν δωρεάν, ανώνυμες και εμπιστευτικές γραμμές στην Κύπρο:
- Γραμμή 1454 (Αρχή Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων Κύπρου): Για άμεση καθοδήγηση και ψυχολογική στήριξη.
- Γραμμή 1410 (Οργανισμός Νεολαίας Κύπρου): Συμβουλευτική γραμμή για νέους και γονείς.
