Ένας σύγχρονος ήρωας τουλάχιστον έτσι θα τον χαρακτήριζα, τον 40χρονο Μάριο Φωκαίδη, ο οποίος μεγαλώνει μόνος του την κόρη του αααααπο την ημέρα της γέννησης του. O ίδιος άνοιξε την καρδιά του στο ecosmoscy και μίλησε για όλα
Ο ίδιος με βάση τα ερωτήματα περιγράφει λεπτομέρως την κατάσταση…
Μάριε μου η ιστορία σου συγκλόνισε το παγκύπριο καθώς μεγαλώνεις μόνος σου την κόρη σου από όταν γεννήθηκε καθώς η μητέρα δεν το ήθελε…Μίλησε μας λίγο για αυτό
Παμε να ξεκινησουμε σιγα σιγα… Η ιστορία μου δεν ξεκίνησε εύκολα. Από τη μέρα που γεννήθηκε η κόρη μου, κατέληξα να είμαι μόνος μου γονιός. Η μητέρα της, για λόγους που εκείνη γνωρίζει, δεν ένιωσε έτοιμη να αναλάβει τον ρόλο της. Δεν θυμώνω μαζί της, ούτε αναζητώ δικαιολογίες. Η πραγματικότητα ήταν σκληρή. Ένα νεογέννητο παιδί κι εγώ, χωρίς στήριξη, χωρίς προετοιμασία. Στην αρχή προσπάθησα να πιστέψω ότι ήταν θέμα χρόνου, ότι ίσως η δυσκολία της προσαρμογής ή ο φόβος της νέας πραγματικότητας θα άλλαζαν. Όμως σύντομα αντιλήφθηκα πως η απουσία της δεν ήταν προσωρινή. Έφευγε συχνά από το σπίτι, επέστρεφε πολύ αργά, μερικές φορές ούτε καν. Μου έλεγε ότι έμενε σε φίλη, όμως μέσα μου ένιωθα πως υπήρχε κάτι παραπάνω που δεν μου έλεγε. Μήνες μετά, δυστυχώς επιβεβαιώθηκε πως ήδη είχε αρχίσει μια άλλη σχέση εκείνο το διάστημα. Δεν αναφέρω αυτά τα γεγονότα για να την κατηγορήσω. Ο καθένας παλεύει με τους δικούς του δαίμονες, τις δικές του ανάγκες και επιλογές. Όμως για εμένα, εκείνη τη στιγμή, έγινε ξεκάθαρο κάτι. Όταν ένα παιδί έρθει στη ζωή σου, δεν το αφήνεις αλλά το προστατεύεις. Και κάπως έτσι βρέθηκα εγώ και η κόρη μου, μόνοι, από την πρώτη μέρα σχεδόν της ζωής της. Ένα μωρό που με κοίταζε χωρίς να ξέρει τίποτα από τα παρασκήνια των ενηλίκων, και ένας πατέρας που έπρεπε να μάθει από την αρχή πώς να αλλάζει πάνες, να ταΐζει, να ξυπνάει νύχτες, να ανησυχεί, να παλεύει και να μην τα παρατάει. Και όσο δύσκολο κι αν ήταν, ένιωσα πως εκείνη δεν με άφησε ποτέ, οπότε ούτε εγώ θα την άφηνα.
Είπες πως χρειάστηκε ακόμη να μείνετε και σε καταφύγιο ζώων; Απίστευτο και όμως αληθινό. Πως το βίωσες;
Η περίοδος εκείνη είχε πολλές στιγμές που θα μπορούσα να τις περιγράψω ως χάος. Όταν είσαι μόνος γονιός από την πρώτη μέρα, δεν έχεις χρόνο να σκεφτείς, να οργανωθείς ή να ζητήσεις βοήθεια…απλά πράττεις. Κάποια στιγμή όμως, τα πράγματα έγιναν τόσο δύσκολα οικονομικά και πρακτικά που βρέθηκα να μένω προσωρινά σε έναν χώρο που εξυπηρετούσε ως καταφύγιο ζώων. Δεν ήταν μια εικόνα που θα φανταζόταν κανείς για ένα μωρό. Ούτε εγώ την είχα φανταστεί ποτέ για τη ζωή μου. Όμως εκείνη τη στιγμή, αυτό ήταν το μόνο μέρος όπου μπορούσαμε να μείνουμε, έστω προσωρινά, μέχρι να βρεθεί λύση. Ήταν μια περίοδος που με δίδαξε κάτι πολύ βαθύτερο. Η αξιοπρέπεια δεν έχει σχέση με τον χώρο που μένεις, αλλά με το ότι μένεις δίπλα στο παιδί σου.Οι συνθήκες ήταν δύσκολες, υπήρχε κούραση, αγωνία και φόβος για το αύριο. Αλλά ταυτόχρονα υπήρχε και μια απίστευτη αποφασιστικότητα. Ό,τι κι αν χρειαστεί, δεν θα επιτρέψω ποτέ ξανά να βρεθούμε σε μια τέτοια θέση. Εκείνες οι μέρες ήταν σκληρές, αλλά σήμερα τις βλέπω σαν ένα θεμέλιο. Με έκαναν πιο υπεύθυνο, πιο δυνατό και πιο συνειδητοποιημένο. Ήταν το σημείο που κατάλαβα ότι δεν υπάρχει επιστροφή, δεν υπάρχει πίσω, δεν υπάρχει «θα δω τι θα γίνει». Υπήρχε μόνο ένα παιδί και εγώ και μια υπόσχεση. θα τα καταφέρω για εμάς.
Ή αλήθεια είναι πως σπάνια ακούμε για πατέρες να μεγαλώνουν τα παιδιά τους μόνα τους. Συνήθως το ακούμε περισσότερο για γυναίκες. Εσυ παράτησες τα πάντα σωστά; Για να μπορείς να μεγαλώνεις την κόρη σου
Η αλήθεια είναι πως πράγματι δεν ακούμε συχνά για πατέρες που μεγαλώνουν μόνοι τα παιδιά τους. Στις περισσότερες ιστορίες, αυτός ο ρόλος θεωρείται αυτονόητα γυναικείος. Όταν κάποιος πει «μονογονεϊκή οικογένεια», το μυαλό σχεδόν αυτόματα πάει στη μητέρα. Όμως η πατρότητα δεν είναι βοηθητικός ρόλος. Δεν είμαστε «το δεύτερο χέρι». Είμαστε γονείς ισότιμοι, ικανοί να δώσουμε αγάπη, σταθερότητα, αξίες και ασφάλεια. Εγώ δεν αισθάνθηκα ποτέ ότι «παράτησα κάτι». Απλώς άλλαξα προτεραιότητες. Μπορεί να άφησα πίσω δουλειές, νυχτερινές εξόδους, προσωπικό χρόνο, αλλά δεν το είδα ως απώλεια. Το είδα σαν επένδυση. Γιατί ό,τι έβαλα σε αυτή τη σχέση χρόνο, αγώνα, άγρυπνα βράδια, ανησυχία, το πήρα πίσω πολλαπλάσιο. Σε χαμόγελα, εμπιστοσύνη, αγκαλιές και μια σχέση που δεν χτίζεται με λόγια αλλά με παρουσία. Κάποτε με ρωτούν: «Αξίζει;» Και η απάντηση είναι πάντα η ίδια: Αξίζει τα πάντα. Δεν είμαι τέλειος πατέρας. Κανείς δεν είναι. Έκανα λάθη, έμαθα πράγματα στην πορεία, και ακόμη μαθαίνω. Αλλά ποτέ δεν έφυγα, ποτέ δεν άφησα μέσω ήμισυ από αυτό που χρειαζόταν το παιδί μου. Ήμουν εκεί και αυτό είναι που μετρά. Και ίσως, με τον καιρό, να γίνει πιο συνηθισμένο να ακούμε για πατέρες που μεγαλώνουν τα παιδιά τους μόνοι. Όχι γιατί οι μητέρες δεν μπορούν, αλλά γιατί η αγάπη δεν έχει φύλο. Έχει πράξεις.
Όσον αφορά το κράτος; Συνάντησες βοήθεια;
Όσον αφορά το κράτος, η εμπειρία μου ήταν αρκετά απογοητευτική. Θα περίμενε κανείς ότι σε μια τόσο ευάλωτη περίοδο, με ένα νεογέννητο παιδί και έναν γονέα που παλεύει μόνος, θα υπήρχαν δομές στήριξης, γρήγορες διαδικασίες και κάποιος που να καθοδηγεί. Αντί αυτού, βρέθηκα μπροστά σε γραφειοκρατία, καθυστερήσεις και ένα σύστημα που δεν ήταν έτοιμο να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα ενός πατέρα ως μοναδικού γονιού. Υπήρχαν στιγμές που ένιωθα ότι δεν έπρεπε μόνο να φροντίσω την κόρη μου, αλλά και να αποδείξω ότι έχω δικαίωμα να το κάνω. Σαν να έπρεπε να εξηγήσω ξανά και ξανά ότι ένας πατέρας μπορεί να είναι ο κύριος φροντιστής, όχι επειδή λείπει η μητέρα, αλλά επειδή αυτός επέλεξε να σταθεί, να αναλάβει και να μείνει. Το κράτος δεν ήταν εκεί, όμως οι άνθρωποι ήταν. Αν δεν υπήρχαν άγνωστοι που έγιναν οικογένεια, άνθρωποι που έστειλαν πράγματα για το μωρό, που με ρώτησαν αν φάγαμε, που πρόσφεραν βοήθεια χωρίς αντάλλαγμα, δεν ξέρω πραγματικά πού θα βρισκόμουν σήμερα. Αυτή η στήριξη ήταν που μας κράτησε. Η ανθρωπιά, όχι η γραφειοκρατία ήταν που έβαλε θεμέλια. Δεν θέλω να πω ότι τα κατάφερα μόνος μου, γιατί αυτό δεν θα ήταν αλήθεια. Αυτό που κατάφερα ήταν να μην τα παρατήσω. Αλλά στάθηκα όρθιος επειδή υπήρξαν άνθρωποι που είπαν «Είσαι πατέρας, δεν είσαι μόνος.» Και αυτό είναι κάτι που δεν θα το ξεχάσω ποτέ.
Ποιες είναι οι κυριότερες δυσκολίες που αντιμετωπίζεις;
Οι μεγαλύτερες δυσκολίες δεν ήταν ποτέ μόνο πρακτικές. Ήταν συναισθηματικές, ψυχολογικές και υπαρξιακές. Η καθημερινότητα με ένα παιδί είναι απαιτητική από μόνη της, ξενύχτια, άγχος, ευθύνη για κάθε λεπτομέρεια. Αλλά όταν είσαι μόνος γονιός, η δυσκολία έχει άλλο βάρος, γιατί δεν υπάρχει «μοιράζομαι». Δεν υπάρχει «πάρε εσύ δέκα λεπτά να ξεκουραστώ». Δεν υπάρχει εναλλαγή ρόλων. Υπάρχει μόνο εσύ. Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις ήταν να είμαι τα πάντα για εκείνη, ο άνθρωπος που θα τη ταΐσει, που θα τη νανουρίσει, που θα την προστατεύσει, αλλά και ο άνθρωπος που θα της δώσει αγάπη, σταθερότητα και ασφάλεια. Μάνα και πατέρας μαζί, όχι επειδή το θέλησα, αλλά επειδή χρειάστηκε. Υπήρξαν στιγμές που ένιωθα εξάντληση. Στιγμές που δεν ήξερα αν κάνω σωστά τα πράγματα, στιγμές που φοβόμουν το μέλλον. Στιγμές που το μυαλό μου γυρνούσε σε ένα μόνο ερώτημα: «Θα είμαι αρκετός;» Και η αλήθεια είναι πως ακόμη και σήμερα η ερώτηση αυτή υπάρχει. Όχι από ανασφάλεια, αλλά από σεβασμό στον ρόλο μου. Μια άλλη μεγάλη δυσκολία είναι η σκέψη του «τι θα γίνει αύριο». Όταν είσαι μόνος γονιός, ο φόβος δεν είναι προσωπικός… είναι συλλογικός. Αν αρρωστήσω; Αν μου συμβεί κάτι; Αν μια μέρα δεν μπορώ; Αν πεθάνω; Κάθε απόφαση που παίρνεις δεν αφορά εσένα, αφορά εκείνη. Και μέσα σε όλα αυτά, υπάρχει και ένα άλλο βάρος. Η πραγματικότητα ότι κάποια μέρα θα κάνει ερωτήσεις. Και αυτές οι ερωτήσεις δεν θα είναι απλές. Θα είναι για απουσίες. Για επιλογές. Για ανθρώπους. Και εγώ θα πρέπει να είμαι έτοιμος να απαντήσω με αλήθεια, αλλά χωρίς να φυτέψω πόνο στην καρδιά της. Αυτό, ίσως, είναι το πιο δύσκολο απ’ όλα. Παρόλα αυτά, μέσα σε όλες τις δυσκολίες, υπάρχει και κάτι που ισορροπεί τα πάντα: κάθε αγκαλιά της, κάθε χαμόγελο, κάθε «μπαμπά» με κάνει να καταλαβαίνω ότι τα δύσκολα δεν έγιναν βάρος, έγιναν νόημα.
Θα σε χαρακτήριζα ως ένα σύγχρονο ήρωα, καθώς τέτοια περιστατικά είναι ένα στις τόσες χιλιάδες. Απο που αντλείς βοήθεια και δύναμη;
Το μέλλον για εμάς δεν το βλέπω με φόβο, το βλέπω με στόχο. Δεν μπορώ να αλλάξω το πώς ξεκίνησε η ιστορία μας, αλλά μπορώ να καθορίσω το πώς θα συνεχιστεί. Θέλω η κόρη μου να μεγαλώσει με ασφάλεια, με αξίες, με αυτοπεποίθηση. Να ξέρει ότι δεν της λείπει τίποτα, ούτε αγάπη, ούτε σταθερότητα, ούτε άνθρωπος να την στηρίξει. Δεν θέλω να μεγαλώσει νιώθοντας ότι «έχει κάτι λιγότερο». Θέλω να μεγαλώσει γνωρίζοντας ότι έχει κάποιον που δεν έφυγε ποτέ. Ο στόχος μου είναι να της δώσω μια ζωή γεμάτη εμπειρίες, γνώση, υγεία και σωστά θεμέλια. Να μάθει να στέκεται στα πόδια της, να είναι γενναία, να μην φοβάται να ονειρεύεται και να κάνει λάθη. Γιατί λάθη κάνουν όσοι προσπαθούν και θέλω να προσπαθεί. Θέλω επίσης, κάποια μέρα, όταν θα είναι πιο μεγάλη και θα ρωτήσει, να μπορώ να της εξηγήσω την ιστορία της χωρίς θυμό, χωρίς μίσος, χωρίς πίκρα. Να της πω την αλήθεια, αλλά με τρόπο που να μην πληγώσει την καρδιά της. Γιατί δεν είναι δική της η ευθύνη για όσα συνέβησαν. Εκείνη είναι η αρχή ενός καλύτερου κύκλου, όχι η συνέχεια ενός λάθους. Σαν πατέρας, ο ρόλος μου δεν είναι μόνο να την μεγαλώσω, αλλά να τη διδάξω ότι αξίζει αγάπη, σεβασμό και επιλογές. Να ξέρει ότι μπορεί να γίνει ό,τι θελήσει, χωρίς να ψάχνει αποδείξεις ή δικλείδες αποδοχής. Και στο τέλος της ημέρας, το όνειρό μου είναι απλό. Να γίνει ένας άνθρωπος καλός. Να αγαπήσει τον κόσμο και τον εαυτό της. Και μια μέρα, να γυρίσει και να μου πει: «Μπαμπά… τα κατάφερες για εμάς.» Οπότε ναι, το μέλλον το βλέπω με ευθύνη, αλλά και με ελπίδα. Γιατί για πρώτη φορά στη ζωή μου, ξέρω ότι όλα όσα κάνω έχουν νόημα.
