Ομολογουμένως, ζούμε σε μια εποχή ραγδαίων αλλαγών, όπου η ρευστότητα και οι σύγχρονες πολύχρωμες προκλήσεις, που μεθοδικά προσπαθούν να μας σερβίρουν τη νέα τάξη πραγμάτων, δοκιμάζουν τις αντοχές των δομών μας. Ανάμεσά τους και την οικογένεια, τον πυρήνα της κοινωνίας μας που σήμερα βάλλεται από παντού. Ζούμε σε καιρούς όπου ο άνθρωπος μπορεί να έχει τον κόσμο ολόκληρο στο χέρι του, μέσα από μια οθόνη, αλλά ταυτόχρονα κινδυνεύει να χάσει ό,τι πιο σημαντικό είχε ποτέ: τις ρίζες του. Γιατί οικογένεια σημαίνει ρίζες. Σημαίνει συνέχεια. Σημαίνει αύριο.
Δεν είναι λίγες οι φορές που, σε συζητήσεις με νεαρά άτομα, ακούω την ίδια φράση: «Θέλω να κάνω οικογένεια, αλλά δεν μπορώ». Αυτή η κουβέντα κρύβει όλη την αλήθεια της εποχής μας. Ζητούμε από τους νέους να κάνουν οικογένεια, αλλά τους δίνουμε μισθό που δε φτάνει ούτε για τα βασικά. Αυτό δεν είναι πρόοδος. Είναι υποκρισία.
Δεν μπορούμε να μιλάμε για ευημερία όταν οι οικογένειες παλεύουν να επιβιώσουν.
Δεν γίνεται το κράτος να μιλά για ανάπτυξη όταν:
- τα νέα ζευγάρια πνίγονται στο ενοίκιο
- οι γονείς εξουθενώνονται οικονομικά
- οι κυβερνήσεις επενδύουν περισσότερο σε μεταναστευτικές πολιτικές παρά σε μέτρα στήριξης της κυπριακής οικογένειας
- η κοινωνική πολιτική αντιμετωπίζει την οικογένεια σαν αριθμό και όχι σαν ψυχή
Και μέσα στον θόρυβο της εποχής, η οικογένεια φωνάζει για βοήθεια, για στήριξη, για ανάσα. Αλλά κανείς δεν ακούει – όχι επειδή δεν μπορεί, αλλά επειδή δε συμφέρει να ακούσει.
Δεν μπορεί μια κοινωνία να κάνει βήματα μπροστά όταν οι νέοι, αντί να χτίζουν το μέλλον, το φοβούνται. Δεν μπορεί ένα έθνος να σταθεί όρθιο, όταν οι οικογένειες παλεύουν μόνες τους απέναντι στην ακρίβεια, την ανασφάλεια, την υπερπληροφόρηση. Υπάρχουν αυτοί που λένε ότι η οικογένεια είναι ξεπερασμένη έννοια. Πως πρέπει να τη δούμε “αλλιώς”, να την “αναθεωρήσουμε”, να την “προσαρμόσουμε”. Και ρωτώ: Ποια κοινωνία μπορεί να σταθεί όρθια όταν καταρρεύσει η οικογένεια; Η πραγματική πρόοδος ξεκινά όταν το παιδί μεγαλώνει σε περιβάλλον σταθερότητας, αγάπης και ασφάλειας. Και αυτή εξασφαλίζεται από τηνοικογένεια – όταν έχει τη στήριξη που της αξίζει.
Οι γονείς είναι οι πρώτοι και σημαντικότεροι παιδαγωγοί στη ζωή ενός παιδιού. Ο ρόλος της μητέρας και του πατέρα, ξεχωριστά και από κοινού, είναι μοναδικοί και αναντικατάστατοι. Μέσα από το προσωπικό τους παράδειγμα, μεταδίδουν ένα σταθερό σύστημα αξιών που είναι ζωτικής σημασίας για την ψυχολογική και συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού και χτίζεται με μικρές, επαναλαμβανόμενες τελετουργίες όπως ένα κοινό δείπνο χωρίς οθόνες, μια βραδινή συζήτηση για την ημέρα που πέρασε ή μια κυριακάτικη οικογενειακή εκδρομή. Είναι φανερό, λοιπόν, ότι ο ισχυρός δεσμός στο σπίτι επιτυγχάνεται μέσω της ουσιαστικής παρουσίας των γονέων.
Ο διάλογος βοηθά τα παιδιά να αναγνωρίζουν, να εκφράζουν και να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους, χτίζοντας έτσι ανθεκτικούς χαρακτήρες που δεν θα καταρρεύσουν στις πρώτες δυσκολίες. Η ικανότητα να λέμε «όχι» όταν χρειάζεται, και να εξηγούμε το γιατί, δίνει στο παιδί τη δομή που χρειάζεται για να γίνει ένας υπεύθυνος ενήλικας με κριτική σκέψη.Περαιτέρω, οι νέες τεχνολογίες και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν, χωρίς αμφιβολία, ένα δίκοπο μαχαίρι. Ενώ προσφέρουν γνώση, παράλληλα απειλούν να γίνουν υποκατάστατο της διαπροσωπικής επικοινωνίας και του ποιοτικού οικογενειακού χρόνου. Τα παιδιά εκτίθενται σε πρότυπα και πληροφορίες που συχνά έρχονται σε ευθεία σύγκρουση με αυτές που διδάσκονται στο σπίτι.
Ωστόσο, η κρίση των θεσμών εισβάλλει και στο σχολικό περιβάλλον με διάφορους τρόπους. Πέρυσι, γίναμε μάρτυρες της διανομής συγκεκριμένων παραμυθιών στα νηπιαγωγεία, τα οποία προωθούσαν, είτε άμεσα είτε έμμεσα, πρότυπα οικογένειας που διαφέρουν ριζικά από τον παραδοσιακό θεσμό της οικογένειας. Ως οργανωμένοι γονείς αντιδράσαμε έντονα, αποστέλλοντας επιστολή προς το Υπουργείο Παιδείας, ζητώντας την άμεση αφαίρεση του παραμυθιού με τίτλο «Οικογένεια Είμαστε» από τον κατάλογο των εγκεκριμένων προτεινόμενων βιβλίων της Προδημοτικής Εκπαίδευσης.
Η απάντηση του Υπουργείου ήταν σοκαριστική και είχε ως ακολούθως: «Στο αναλυτικό πρόγραμμα για το μάθημα της Αγωγής Υγείας, η οικογένεια δεν ορίζεται ως ένα συγκεκριμένο, κλειστό σχήμα, αλλά ένα σύνολο από σχέσεις οικειότητας, αμοιβαιότητας, αγάπης, κ.ά. Δίνεται έμφαση στις αξίες της αγάπης, του σεβασμού και της φροντίδας των μελών σε μια οικογένεια και όχι στο πόσα μέλη ή ποια μέλη την αποτελούν».
Το περιστατικό αυτό αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη ότι το σχολείο οφείλει να είναι και να παραμείνει ένας απόλυτα ασφαλής χώρος. Οι εκπαιδευτικοί απαιτείται να ενισχύουν και να συμπληρώνουν τις αρχές που το παιδί λαμβάνει στο σπίτι, καλλιεργώντας τις θεμελιώδεις αξίες του παραδοσιακού θεσμού της οικογένειας. Απώτερος στόχος θα πρέπει να είναι η διαφύλαξη των θεμελιωδών κοινωνικών προτύπων που παραδοσιακά και βιολογικά ορίζουν τον θεσμό της οικογένειας.
Συμπερασματικά, η επιτυχία του παιδιού εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη συνεργασία σχολείου – οικογένειας. Η συμμετοχή των γονέων δεν είναι απλώς δικαίωμα, είναι χρέος απέναντι στα παιδιά μας και επένδυση στο μέλλον τους. Οι γονείς έχουν φωνή και πρέπει να ακούγονται, για αυτό επιβάλλεται η θεσμοθέτηση της διαβούλευσης μαζί τους εκεί και όπου χρειάζεται.
Κλείνοντας, θέλω να τονίσω ότι η προστασία του παραδοσιακού μοντέλου οικογένειας δεν είναι προσωπική υπόθεση, αλλά μια κοινή αποστολή. Η συστράτευση των τριών βασικών πυλώνων – της πολιτείας, των γονέων και των εκπαιδευτικών – αποτελεί το ισχυρότερο ανάχωμα απέναντι στην αστάθεια της εποχής και την πιο αποτελεσματική ασπίδα τόσο για τα παιδιά μας, όσο και τον θεμέλιο λίθο της κοινωνίας μας. Η οικογένεια είναι η πρώτη μας πατρίδα και αυτό που υπερασπιζόμαστε σήμερα είναι το μέλλον όλων μας. Ας αναλάβουμε όλοι το μερίδιο ευθύνης που μας αναλογεί, με θάρρος και πίστη στην αξία της παραδοσιακής οικογένειας.
Προστατεύουμε την οικογένεια.
Επενδύουμε στην οικογένεια.
Υπερασπιζόμαστε την οικογένεια.
Κι όποιος χτυπά την οικογένεια, χτυπά τη ρίζα της κοινωνίας.
Και κοινωνία χωρίς ρίζα γίνεται εύκολα θύμα, εύκολα μάζα, εύκολα σιωπή.
